Khánh HằngPhòng khám Chuyên khoa Thẩm mỹ Đặt lịch khám

Quy trình kỹ thuật / Quy trình 41

PHẪU THUẬT LẤY BỎ CHẤT LIỆU ĐỘN VÙNG MẶT CỔ

Mã kỹ thuật của phòng khám: 240

Phòng khám xây dựng dựa trên quy trình tương tự của Bộ Y tế (Soạn theo quy trình tương tự của Bộ Y tế: QĐ 3073/QĐ-BYT, Tập 1, quy trình số 327 "Phẫu thuật nâng mũi bằng vật liệu nhân tạo"; QĐ 3073/QĐ-BYT, Tập 1, quy trình số 325 "Phẫu thuật độn các vật liệu sinh học điều trị má hóp"; QĐ 3073/QĐ-BYT, Tập 1, quy trình số 328 "Phẫu thuật độn gò má" (phần lấy bỏ vật liệu, xử trí biến chứng))

Chi phí

  • 240 Phẫu thuật lấy bỏ chất liệu độn vùng mặt cổ: 8.000.000 đ
    Đã gồm: Gói thuốc phẫu thuật mức 2 600.000 đ · Gói hấp dụng cụ mức 2 300.000 đ · Gói vật tư tiêu hao mức 2 400.000 đ · Gói chỉ mặt – môi – tai – cằm 500.000 đ

Giá cập nhật ngày 13/11/2026. Thuốc, hấp dụng cụ, vật tư tiêu hao và chỉ khâu đã nằm trong giá kỹ thuật, không thu thêm. Chỉ vật liệu độn (cấy ghép) được tính riêng theo hóa đơn nhập.

1. ĐẠI CƯƠNG

  • Định nghĩa: Là phẫu thuật lấy bỏ chất liệu độn đã đặt hoặc tiêm trước đó ở vùng mặt cổ (sống mũi, cằm, má, gò má, thái dương, trán…) khi chất liệu gây biến chứng hoặc người bệnh có nhu cầu lấy bỏ. Chất liệu có thể ở dạng khối (silicon, ePTFE, polyethylene xốp…) hoặc dạng tiêm lan tỏa trong mô.
  • Nguyên lý: Bộc lộ chất liệu độn qua đường mổ cũ hoặc đường rạch kín đáo; lấy bỏ chất liệu và mô viêm, u hạt dị vật đi kèm; bơm rửa, cầm máu, phục hồi các lớp giải phẫu.
  • Mục đích của kỹ thuật:
  • + Loại bỏ nguyên nhân gây nhiễm trùng, viêm mạn, lộ, di lệch chất liệu
  • + Hạn chế tổn thương mô mềm lan rộng
  • + Chuẩn bị nền mô cho tạo hình lại thì sau nếu cần

2. CHỈ ĐỊNH

  • Nhiễm trùng, viêm mạn tính quanh chất liệu độn không đáp ứng điều trị nội khoa
  • Lộ chất liệu, dọa thủng da hoặc niêm mạc
  • Di lệch, lệch vẹo chất liệu, bao xơ co kéo gây biến dạng
  • U hạt dị vật, phản ứng viêm do chất liệu tiêm
  • Người bệnh có nhu cầu lấy bỏ chất liệu độn

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

  • Bệnh lý toàn thân phối hợp nặng chưa điều trị ổn định
  • Rối loạn đông máu chưa kiểm soát
  • Chất liệu tiêm lan tỏa diện rộng, xâm lấn sâu, sát các cấu trúc quan trọng: chuyển cơ sở có đủ điều kiện

4. THẬN TRỌNG

  • Người bệnh có bệnh mạn tính (đái tháo đường, tăng huyết áp)
  • Chất liệu tiêm lan tỏa trong mô: có thể không lấy hết, cần giải thích trước
  • Vùng có thần kinh đi qua (nhánh thần kinh mặt, thần kinh cằm, thần kinh dưới ổ mắt): bóc tách thận trọng
  • Da phủ mỏng, sẹo xơ dính: nguy cơ thủng da, biến dạng sau lấy bỏ
  • Đường mổ trong miệng có nguy cơ nhiễm trùng cao hơn ngoài da

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện

  • Bác sĩ: 1 người
  • Điều dưỡng: 2 người (1 điều dưỡng phụ dụng cụ, 1 điều dưỡng chạy ngoài)

5.2. Thuốc

  • Thuốc tê tại chỗ có thành phần co mạch (lidocain 1% hoặc 2% có adrenalin 1/100.000 – 1/200.000; liều tối đa 7 mg/kg, tổng liều mỗi ca không quá 500 mg (theo bảng liều thuốc tê đã cài trên web app))
  • Dung dịch sát khuẩn
  • Dung dịch natri clorid 0,9% để bơm rửa
  • Kháng sinh: dự phòng cefazolin 2 g tĩnh mạch trước rạch da (dị ứng beta-lactam: clindamycin 900 mg); có viêm, nhiễm trùng: amoxicilin – acid clavulanic 1 g uống 2 lần/ngày, 7 – 10 ngày (dị ứng: clindamycin 300 mg uống 3 lần/ngày), điều chỉnh theo kháng sinh đồ
  • Thuốc giảm đau
  • Hộp thuốc chống sốc phản vệ

5.3. Thiết bị y tế

  • Băng dính y tế, băng dính cá nhân
  • Bơm tiêm: 1ml, 5ml, 10 ml, 20 ml, 50 ml
  • Kim tiêm dùng 1 lần
  • Lưỡi dao mổ vô trùng các cỡ
  • Chỉ tiêu đa sợi, đơn sợi
  • Chỉ không tiêu đơn sợi
  • Các loại gạc: gạc phẫu thuật, gạc băng vết mổ
  • Găng tay khám, găng tay phẫu thuật
  • Khẩu trang phẫu thuật, mũ phẫu thuật
  • Tấm trải nilon
  • Ống dẫn lưu nhỏ (nếu cần)
  • Ống nghiệm lấy bệnh phẩm cấy vi khuẩn, lọ đựng bệnh phẩm giải phẫu bệnh
  • Bộ dụng cụ phẫu thuật tạo hình
  • Dao điện lưỡng cực, máy hút
  • Monitor theo dõi người bệnh, nguồn oxy, bộ dụng cụ cấp cứu

5.4. Người bệnh

  • Khám lâm sàng toàn thân: cân nặng, chiều cao, tuổi, tiền sử bệnh tật, tiền sử dị ứng, thuốc đang dùng.
  • Khai thác tiền sử: loại chất liệu, thời điểm đặt hoặc tiêm, cơ sở thực hiện, số lần can thiệp, biến chứng đã gặp.
  • Khám tại chỗ: vị trí, kích thước, độ di động của chất liệu; tình trạng da phủ; dấu hiệu viêm, rò, lộ; cảm giác và vận động vùng mặt.
  • Làm đủ bộ xét nghiệm thường quy theo chỉ định của bác sĩ; siêu âm phần mềm hoặc chụp phim để xác định vị trí, phạm vi chất liệu nếu cần.
  • Chụp ảnh trước phẫu thuật.
  • Người bệnh và gia đình được giải thích rõ trước mổ về tình trạng bệnh, khả năng lấy hết hoặc không lấy hết chất liệu, biến dạng có thể còn lại sau lấy bỏ, khả năng phải tạo hình thì sau, các tai biến, biến chứng có thể gặp.
  • Chuẩn bị trước phẫu thuật: vệ sinh vùng mổ (vệ sinh răng miệng nếu đường mổ trong miệng) và các chuẩn bị phẫu thuật khác.

5.5. Hồ sơ bệnh án

  • Bệnh án ngoại khoa
  • Người bệnh và/hoặc người nhà ký hồ sơ bệnh án, phiếu đồng ý phẫu thuật

5.6. Thời gian thực hiện kỹ thuật: 30 – 120 phút (0,5 – 2 giờ), tùy loại và vị trí chất liệu.

5.7. Địa điểm thực hiện kỹ thuật: Phòng phẫu thuật của phòng khám.

5.8. Kiểm tra hồ sơ và người bệnh

  • a. Kiểm tra người bệnh: đúng người, đúng chẩn đoán, đúng loại phẫu thuật, đúng vị trí phẫu thuật…
  • b. Thực hiện bảng kiểm an toàn phẫu thuật, thủ thuật.
  • c. Đặt tư thế người bệnh nằm ngửa

6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KĨ THUẬT

Vô cảm: gây tê tại chỗ (phòng khám không gây mê).

6.1. Bước 1: Đánh dấu vị trí, phạm vi chất liệu độn và đường rạch: ưu tiên đường mổ cũ (tiền đình mũi, trụ mũi, niêm mạc ngách lợi, nếp dưới cằm) hoặc đường rạch kín đáo theo nếp da.

6.2. Bước 2: Sát khuẩn, trải săng. Gây tê tại chỗ quanh vùng chất liệu; hút ngược trước khi bơm thuốc.

6.3. Bước 3: Rạch da hoặc niêm mạc; bóc tách đến bao xơ, bộc lộ chất liệu độn; tránh làm tổn thương thần kinh, mạch máu vùng lân cận.

6.4. Bước 4: Lấy bỏ chất liệu:

  • Chất liệu dạng khối: mở bao xơ, lấy bỏ nguyên khối; kiểm tra chất liệu lấy ra còn nguyên vẹn, không sót mảnh.
  • Chất liệu dạng tiêm, u hạt dị vật: lấy bỏ khối chất liệu và mô viêm khu trú, bảo tồn tối đa mô lành và da phủ.
  • Cắt bỏ phần bao xơ dày, mô hoại tử nếu cần.

6.5. Bước 5: Lấy bệnh phẩm cấy vi khuẩn khi có dịch, mủ; gửi giải phẫu bệnh mô bất thường nếu có chỉ định.

6.6. Bước 6: Bơm rửa khoang bằng dung dịch natri clorid 0,9%. Cầm máu kỹ. Đặt dẫn lưu nếu cần.

6.7. Bước 7: Khâu phục hồi niêm mạc hoặc da theo lớp. Băng ép nhẹ vùng mổ; nẹp cố định nếu ở vùng mũi.

6.8. Kết thúc quy trình

  • Đánh giá tình trạng người bệnh sau thực hiện kỹ thuật.
  • Hoàn thiện ghi chép hồ sơ bệnh án (mô tả chất liệu đã lấy bỏ), lưu hồ sơ.
  • Bàn giao người bệnh cho bộ phận tiếp theo.

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

7.1. Theo dõi

  • Sinh hiệu: mạch, huyết áp, nhiệt độ.
  • Vết mổ: chảy máu, phù nề, dịch dẫn lưu, dấu hiệu nhiễm trùng.
  • Cảm giác, vận động vùng mặt.
  • Theo dõi kết quả cấy vi khuẩn, giải phẫu bệnh; hướng dẫn chăm sóc tại nhà, hẹn rút dẫn lưu, cắt chỉ, tái khám: rút dẫn lưu sau 24 – 48 giờ (khi dịch < 20 ml/ngày); cắt chỉ da mặt sau 5 – 7 ngày; tái khám khi có kết quả cấy, giải phẫu bệnh và sau 1 tháng.

7.2. Tai biến trong khi thực hiện kĩ thuật

  • Tai biến của gây tê: dị ứng, ngộ độc thuốc tê, sốc phản vệ. Xử trí: ngừng tiêm, chống sốc theo phác đồ, thuốc chống dị ứng; chuyển viện nếu cần.
  • Chảy máu do mạch máu vùng bóc tách. Xử trí: cầm máu bằng đốt điện, khâu cầm máu, băng ép.
  • Tổn thương thần kinh vùng mặt. Xử trí: ghi nhận, theo dõi, hội chẩn chuyên khoa.
  • Thủng da phủ khi bóc tách. Xử trí: khâu phục hồi.

7.3. Tai biến sau khi thực hiện kĩ thuật

  • Tụ máu, tụ dịch. Xử trí: băng ép, chọc hút dịch hoặc mở kiểm tra cầm máu, dẫn lưu.
  • Phù nề vùng mổ. Xử trí: chườm lạnh, thuốc giảm phù nề, kê cao đầu.
  • Nhiễm trùng: vết mổ đỏ, sưng, chảy dịch. Xử trí: thay băng, cấy dịch, kháng sinh theo kháng sinh đồ, dẫn lưu.

7.4. Biến chứng muộn

  • Lõm, biến dạng, co kéo mô mềm sau lấy bỏ. Xử trí: tạo hình lại thì sau bằng mô tự thân hoặc chất liệu phù hợp khi tình trạng tại chỗ ổn định.
  • Còn sót chất liệu, tái phát viêm, u hạt. Xử trí: điều trị nội khoa, phẫu thuật lấy bỏ bổ sung.
  • Rò kéo dài. Xử trí: tìm và lấy bỏ dị vật còn sót, cắt bỏ đường rò.
  • Sẹo xấu: chăm sóc sẹo, phẫu thuật tạo hình khi ổn định.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Y tế (2026), Quyết định số 3073/QĐ-BYT ngày 02/10/2026 ban hành tài liệu chuyên môn "Hướng dẫn quy trình kỹ thuật về Tạo hình & Thẩm mỹ - Tập 1".

2. Trần Thiết Sơn (2018), "Bài giảng phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ", Nhà xuất bản Y học.

3. Neligan, Gurtner (2018), "Plastic Surgery: Principles, Fourth edition", Elsevier Inc.

4. Yaremchuk MJ. Alloplastic facial implants: current status. Plast Reconstr Surg. 2001.

5. Bộ Y tế (2017), Thông tư số 51/2017/TT-BYT ngày 29/12/2017 hướng dẫn phòng, chẩn đoán và xử trí phản vệ.

6. Bảng liều thuốc tê của phòng khám (lidocain có adrenalin 7 mg/kg, tối đa 500 mg) — cấu hình web app hosobenhan.khanhhang.com.

7. UCLA Health Antimicrobial Stewardship Program (2025), Perioperative antimicrobial prophylaxis recommendations (theo Bratzler DW và cs., ASHP/IDSA/SIS/SHEA 2013).