Khánh HằngPhòng khám Chuyên khoa Thẩm mỹ Đặt lịch khám

Quy trình kỹ thuật / Quy trình 48

PHẪU THUẬT CHỈNH SỬA CÁC BIẾN CHỨNG SAU MỔ CĂNG DA MẶT

Mã kỹ thuật của phòng khám: 449

Phòng khám xây dựng dựa trên quy trình tương tự của Bộ Y tế (Soạn theo quy trình tương tự của Bộ Y tế: QĐ 3073/QĐ-BYT, Tập 1, quy trình số 199 "Phẫu thuật treo cung mày"; số 324 "Treo cung mày bằng chỉ"; số 88 "Phẫu thuật khâu đóng trực tiếp sẹo vùng cổ, mặt (trên 3 cm)" (Tập 1 và Tập 2 không có quy trình căng da mặt; nội dung chuyên môn lấy thêm từ quy trình kỹ thuật của phòng khám, mục căng da mặt))

Chi phí

  • 449 Phẫu thuật chỉnh sửa các biến chứng sau mổ căng da mặt: 25.000.000 đ
    Đã gồm: Gói thuốc phẫu thuật mức 3 900.000 đ · Gói hấp dụng cụ mức 3 500.000 đ · Gói vật tư tiêu hao mức 3 700.000 đ · Gói chỉ căng da 1.200.000 đ

Giá cập nhật ngày 13/11/2026. Thuốc, hấp dụng cụ, vật tư tiêu hao và chỉ khâu đã nằm trong giá kỹ thuật, không thu thêm. Chỉ vật liệu độn (cấy ghép) được tính riêng theo hóa đơn nhập.

1. ĐẠI CƯƠNG

  • Định nghĩa: Phẫu thuật chỉnh sửa các biến chứng sau mổ căng da mặt là phẫu thuật can thiệp lại vùng mặt ở người bệnh đã được phẫu thuật căng da mặt nhằm xử trí các biến chứng sớm (tụ máu, tụ dịch) và khắc phục các biến chứng muộn, kết quả thẩm mỹ không như mong đợi (sẹo xấu, sẹo giãn, biến dạng dái tai, chùng da tái phát, mất cân xứng hai bên).
  • Nguyên lý: lấy bỏ máu tụ, dịch tụ và cầm máu; cắt bỏ sẹo xấu, khâu lại theo lớp không căng, chuyển lực căng xuống lớp dưới da và lớp cân cơ nông (SMAS); giải phóng và tạo lại chân dái tai; bóc tách lại, khâu treo lại SMAS và cắt bỏ da thừa khi chùng da tái phát.
  • Mục đích của kỹ thuật:
  • + Xử trí biến chứng sớm, hạn chế hoại tử da, nhiễm trùng
  • + Cải thiện sẹo, hình dáng dái tai
  • + Cải thiện độ cân xứng và kết quả thẩm mỹ của khuôn mặt

2. CHỈ ĐỊNH

  • Tụ máu, tụ dịch sau mổ căng da mặt.
  • Sẹo xấu, sẹo giãn, sẹo quá phát vùng trước tai, sau tai, chân tóc không đáp ứng điều trị nội khoa.
  • Biến dạng dái tai (dái tai bị kéo dính xuống dưới), sẹo đặt sai vị trí.
  • Còn da thừa, chùng da tái phát, mất cân xứng hai bên sau mổ căng da mặt.
  • Sẹo sau hoại tử mép da đã ổn định.
  • Thời điểm chỉnh sửa biến chứng muộn: sau khi hết phù nề và sẹo ổn định, tối thiểu 6 – 12 tháng sau lần phẫu thuật trước.

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

  • Bệnh lý toàn thân phối hợp nặng, tâm thần.
  • Tăng huyết áp, đái tháo đường chưa được kiểm soát; rối loạn đông máu; đang dùng thuốc chống đông, kháng tiểu cầu chưa được ngưng theo ý kiến bác sĩ chuyên khoa (trừ xử trí tụ máu cấp).
  • Viêm nhiễm vùng mặt (trừ dẫn lưu ổ nhiễm trùng).
  • Người bệnh có kỳ vọng không thực tế.
  • Các trường hợp vượt quá phạm vi gây tê tại chỗ của phòng khám, chuyển cơ sở có đủ điều kiện:
  • + Chảy máu không kiểm soát được, tụ máu lớn kèm rối loạn huyết động
  • + Liệt thần kinh mặt kéo dài cần phẫu thuật thần kinh
  • + Hoại tử da diện rộng cần ghép da, chuyển vạt lớn
  • + Nhiễm trùng lan rộng

4. THẬN TRỌNG

  • Người bệnh có tiền sử sẹo lồi, sẹo quá phát.
  • Hút thuốc lá.
  • Người bệnh đã phẫu thuật vùng mặt nhiều lần: xơ dính, mặt phẳng giải phẫu thay đổi, tăng nguy cơ tổn thương nhánh thần kinh mặt.
  • Viêm nhiễm vùng lân cận…

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện

  • Bác sĩ: 1 người (bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật tạo hình – thẩm mỹ)
  • Điều dưỡng: 2 người (1 điều dưỡng phụ dụng cụ, 1 điều dưỡng theo dõi người bệnh)

5.2. Thuốc

  • Thuốc tê lidocain
  • Thuốc co mạch adrenalin
  • Dung dịch natri clorid 0,9%
  • Dung dịch sát trùng povidone-iodine
  • Kháng sinh
  • Giảm đau
  • Thuốc và dịch truyền trong hộp chống sốc phản vệ, tủ thuốc cấp cứu

5.3. Thiết bị y tế

  • Băng dính y tế, băng dính cá nhân…
  • Bơm tiêm: 1ml, 5ml, 10 ml, 20 ml, 50 ml
  • Kim tiêm dùng 1 lần, kim tiêm thấm
  • Lưỡi dao mổ vô trùng các cỡ
  • Chỉ tiêu đa sợi, đơn sợi
  • Chỉ không tiêu đơn sợi
  • Ống dẫn lưu nhỏ
  • Các loại gạc: gạc phẫu thuật, gạc băng vết mổ…
  • Băng ép vùng mặt
  • Găng tay khám, găng tay phẫu thuật
  • Khẩu trang phẫu thuật, mũ phẫu thuật
  • Tấm trải nilon
  • Bộ dụng cụ phẫu thuật tạo hình
  • Dao điện đơn cực, lưỡng cực
  • Máy theo dõi mạch, huyết áp, SpO2; nguồn oxy
  • Các dụng cụ và trang thiết bị khác cho phòng phẫu thuật

5.4. Người bệnh

  • Khám toàn thân: cân nặng, chiều cao, tuổi, tiền sử bệnh tật (nội khoa, ngoại khoa, dị ứng), các chỉ số sinh tồn; đo huyết áp.
  • Khai thác tiền sử phẫu thuật căng da mặt trước đây: thời gian, phương pháp, nơi thực hiện, số lần phẫu thuật.
  • Khám tại chỗ: loại và mức độ biến chứng (tụ máu, tụ dịch, sẹo, dái tai, chùng da, mất cân xứng); tình trạng vạt da; vận động các nhánh thần kinh mặt.
  • Xét nghiệm trước phẫu thuật theo chỉ định của bác sĩ: theo NICE NG45, người khỏe mạnh (ASA 1) không cần xét nghiệm thường quy; người có bệnh nền (ASA 2 trở lên): cân nhắc điện tim khi có bệnh tim mạch, thận, đái tháo đường; chức năng thận khi có nguy cơ tổn thương thận cấp; HbA1c ở người đái tháo đường chưa xét nghiệm trong 3 tháng; đông máu khi dùng thuốc chống đông hoặc có tiền sử chảy máu. Bác sĩ chỉ định thêm công thức máu và xét nghiệm khác khi có lý do lâm sàng.
  • Chụp ảnh trước phẫu thuật.
  • Người bệnh và gia đình được giải thích rõ trước mổ về tình trạng biến chứng, khả năng cải thiện và giới hạn của phẫu thuật chỉnh sửa, các bước tiến hành dự kiến, các tai biến, biến chứng, di chứng có thể gặp do bệnh, do thuốc hoặc do cơ địa người bệnh.
  • Chuẩn bị trước phẫu thuật: gội đầu sạch, buộc gọn tóc, vệ sinh vùng mổ.

5.5. Hồ sơ bệnh án

  • Bệnh án ngoại trú theo quy định.
  • Người bệnh và/hoặc người nhà ký hồ sơ bệnh án, phiếu đồng ý phẫu thuật.

5.6. Thời gian thực hiện kỹ thuật: 60 – 180 phút, tùy loại biến chứng

5.7. Địa điểm thực hiện kỹ thuật: Phòng phẫu thuật

5.8. Kiểm tra hồ sơ và người bệnh

  • a. Kiểm tra người bệnh: đúng người, đúng chẩn đoán, đúng loại phẫu thuật, đúng vị trí, đúng bên phẫu thuật…
  • b. Thực hiện bảng kiểm an toàn phẫu thuật, thủ thuật.
  • c. Đặt tư thế người bệnh: nằm ngửa, đầu nghiêng sang bên đối diện bên mổ

6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KĨ THUẬT

Vô cảm: gây tê tại chỗ bằng tiêm thấm lidocain có adrenalin; liều tối đa theo bảng liều của phòng khám, ghi tổng liều đã dùng vào phiếu phẫu thuật. Phòng khám không gây mê.

6.1. Bước 1: Đánh giá và thiết kế (người bệnh ngồi nếu không phải xử trí cấp): xác định vùng tụ máu, tụ dịch; vẽ phần sẹo cần cắt bỏ, phần da thừa, vị trí chân dái tai mới, hướng kéo.

6.2. Bước 2: Sát khuẩn, trải toan, gây tê tại chỗ.

6.3. Bước 3: Xử lý theo từng loại biến chứng

  • Tụ máu, tụ dịch: mở lại một phần vết mổ, lấy hết máu tụ, bơm rửa, tìm và cầm máu điểm chảy; đặt dẫn lưu.
  • Sẹo xấu, sẹo giãn: cắt bỏ sẹo, khâu lại theo lớp, khâu treo lớp dưới da để giảm căng cho mép da.
  • Biến dạng dái tai: giải phóng dái tai khỏi má, cắt bỏ da thừa, tạo lại chân dái tai, khâu không căng.
  • Còn da thừa, chùng da tái phát, mất cân xứng: rạch theo sẹo cũ, bóc tách lại trong giới hạn cần thiết (thận trọng do xơ dính, mặt phẳng giải phẫu thay đổi); khâu treo lại SMAS; kéo da, cắt bỏ da thừa.

6.4. Bước 4: Cầm máu kỹ; kiểm tra độ cân xứng hai bên.

6.5. Bước 5: Đóng vết mổ theo lớp, khâu da không căng; băng ép nhẹ vùng mặt.

6.6. Kết thúc quy trình

  • Đánh giá tình trạng người bệnh sau thực hiện kỹ thuật.
  • Hoàn thiện ghi chép hồ sơ bệnh án, lưu hồ sơ.
  • Bàn giao người bệnh cho điều dưỡng theo dõi sau phẫu thuật.

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

7.1. Theo dõi

  • Toàn trạng: mạch, huyết áp, nhiệt độ, hô hấp; kiểm soát huyết áp và đau.
  • Tại chỗ: chảy máu, dịch dẫn lưu, sưng nề không cân xứng, đau tăng một bên, màu sắc vạt da.

7.2. Tai biến trong khi thực hiện kĩ thuật

  • Tai biến của gây tê: dị ứng, phản ứng thuốc, sốc phản vệ, ngộ độc thuốc tê… Xử trí: ngừng tiêm thuốc, xử trí phản vệ theo Thông tư 51/2017/TT-BYT, thở oxy, theo dõi; chuyển viện nếu cần.
  • Chảy máu. Xử trí: cầm máu, đốt điện, khâu cầm máu; chảy máu không kiểm soát thì chuyển viện.
  • Tổn thương nhánh thần kinh mặt. Xử trí: ghi nhận vị trí, hội chẩn chuyên khoa.

7.3. Tai biến sau khi thực hiện kĩ thuật

  • Tụ máu tái phát. Xử trí: mở vết mổ, lấy máu tụ, cầm máu; chuyển viện nếu không kiểm soát được.
  • Tụ dịch. Xử trí: chọc hút, băng ép.
  • Hoại tử mép da. Xử trí: chăm sóc tại chỗ, cắt lọc khi giới hạn rõ.
  • Yếu, liệt nhánh thần kinh mặt. Xử trí: theo dõi; kéo dài thì hội chẩn chuyên khoa.
  • Nhiễm trùng: vết mổ sưng tấy, viêm đỏ, chảy dịch đục. Xử trí: thay băng, cấy dịch vết thương, mở dẫn lưu nếu cần, điều trị theo kháng sinh đồ.
  • Chậm liền vết mổ. Xử trí: thay băng, chăm sóc tại chỗ, nếu cần thì khâu lại thì hai.

7.4. Biến chứng muộn

  • Sẹo lồi, quá phát, sẹo giãn tái phát. Xử trí: xử lý tùy theo tổn thương.
  • Biến dạng dái tai, mất cân xứng, chùng da tái phát. Xử trí: đánh giá lại khi sẹo ổn định, phẫu thuật sửa chữa nếu cần.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Y tế (2026). Hướng dẫn quy trình kỹ thuật về Tạo hình và Thẩm mỹ, Tập 1, ban hành kèm theo Quyết định số 3073/QĐ-BYT ngày 02/10/2026.

2. Trần Thiết Sơn (2018), "Bài giảng phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ", Nhà xuất bản Y học.

3. Neligan, Gurtner (2018), "Plastic Surgery: Principles, Fourth edition", Elsevier Inc.

4. Mitz V, Peyronie M. The superficial musculo-aponeurotic system (SMAS) in the parotid and cheek area. Plast Reconstr Surg 58:80-88, 1976.

5. Baker DC, Conley J. Avoiding facial nerve injuries in rhytidectomy. Anatomical variations and pitfalls. Plast Reconstr Surg 64:781-795, 1979.

6. Grover R, Jones BM, Waterhouse N. The prevention of haematoma following rhytidectomy: a review of 1078 consecutive facelifts. Br J Plast Surg 54:481-486, 2001.

7. National Institute for Health and Care Excellence (2016), NG45 Routine preoperative tests for elective surgery.