Quy trình kỹ thuật / Quy trình 45
PHẪU THUẬT CHỈNH SỬA CÁC BIẾN CHỨNG SAU MỔ NÂNG MŨI
Mã kỹ thuật của phòng khám: 435
Phòng khám xây dựng dựa trên quy trình tương tự của Bộ Y tế (Soạn theo quy trình tương tự của Bộ Y tế: QĐ 3073/QĐ-BYT, Tập 1, quy trình số 326 "Phẫu thuật nâng mũi bằng vật liệu nhân tạo kết hợp sụn tự thân"; QĐ 3073/QĐ-BYT, Tập 1, quy trình số 327 "Phẫu thuật nâng mũi bằng vật liệu nhân tạo")
Chi phí
- 435 Phẫu thuật chỉnh sửa các biến chứng sau mổ nâng mũi: 20.000.000 đ
Đã gồm: Gói thuốc phẫu thuật mức 3 900.000 đ · Gói hấp dụng cụ mức 3 500.000 đ · Gói vật tư tiêu hao mức 3 700.000 đ · Gói chỉ mũi 1.500.000 đ · Nẹp mũi và băng dán định hình 200.000 đ
Thu thêm: Sụn nhân tạo Surgiform cỡ 6 (nếu cần thay)
Giá cập nhật ngày 13/11/2026. Thuốc, hấp dụng cụ, vật tư tiêu hao và chỉ khâu đã nằm trong giá kỹ thuật, không thu thêm. Chỉ vật liệu độn (cấy ghép) được tính riêng theo hóa đơn nhập.
1. ĐẠI CƯƠNG
- Định nghĩa: Là phẫu thuật xử trí các biến chứng, di chứng sau phẫu thuật nâng mũi trước đó như lệch, di lệch chất độn, lộ bờ chất độn, da đầu mũi mỏng đỏ dọa thủng, bao xơ co kéo, mũi ngắn hếch, tiêu hoặc cong vênh sụn ghép.
- Nguyên lý: Bộc lộ lại cấu trúc mũi qua đường mổ cũ; tháo bỏ, điều chỉnh hoặc thay chất độn; xử lý bao xơ; dựng lại khung nâng đỡ mũi bằng sụn tự thân và/hoặc chất độn mới phù hợp; che phủ đầu mũi bằng mô tự thân.
- Mục đích của kỹ thuật:
- + Loại bỏ nguyên nhân gây biến chứng
- + Phục hồi hình dáng mũi cân đối, thẳng trục
- + Tăng độ che phủ, giảm nguy cơ lộ, thủng da đầu mũi
- + Bảo tồn chức năng thở của mũi
2. CHỈ ĐỊNH
- Lệch, vẹo, di lệch chất độn sống mũi, trụ mũi
- Lộ bờ chất độn, da sống mũi hoặc đầu mũi mỏng, đỏ, dọa thủng
- Bao xơ co kéo gây mũi ngắn, hếch, biến dạng
- Tiêu sụn, cong vênh, lộ hình mảnh sụn ghép
- Kết quả thẩm mỹ không như mong đợi sau nâng mũi (quá cao, quá thấp, mất cân đối)
3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Bệnh lý toàn thân phối hợp nặng, tâm thần
- Nhiễm trùng cấp đang tiến triển vùng mũi: xử trí nhiễm trùng, lấy bỏ chất liệu độn trước, tạo hình lại thì sau
- Người bệnh dưới 18 tuổi
4. THẬN TRỌNG
- Người bệnh có viêm nhiễm vùng lân cận
- Da mũi mỏng, sẹo dính, xơ hóa nhiều sau nhiều lần mổ: nguy cơ thiểu dưỡng, hoại tử da
- Thời điểm mổ lại: chờ mô mềm ổn định sau lần mổ trước (tối thiểu 12 tháng sau lần mổ trước; mổ sớm khi lộ, nhiễm trùng chất độn, lệch chất độn rõ)
- Mũi đã tiêm chất làm đầy hoặc chất liệu không rõ nguồn gốc
- Trường hợp cần sụn sườn, cần gây mê hoặc vượt khả năng của phòng khám: chuyển cơ sở có đủ điều kiện
- Cộng dồn liều thuốc tê khi lấy thêm sụn vành tai
5. CHUẨN BỊ
5.1. Người thực hiện
- Bác sĩ: 1 người
- Điều dưỡng: 2 người (1 điều dưỡng phụ dụng cụ, 1 điều dưỡng chạy ngoài)
5.2. Thuốc
- Thuốc tê tại chỗ có thành phần co mạch (lidocain 1% hoặc 2% có adrenalin 1/100.000 – 1/200.000; liều tối đa 7 mg/kg, tổng liều mỗi ca không quá 500 mg (theo bảng liều thuốc tê đã cài trên web app))
- Dung dịch sát khuẩn
- Dung dịch natri clorid 0,9%
- Kháng sinh dự phòng: cefazolin 2 g tĩnh mạch trước rạch da (dị ứng beta-lactam: clindamycin 900 mg); bơm rửa khoang bóc tách bằng dung dịch natri clorid 0,9%; có nhiễm trùng: kháng sinh điều trị theo kháng sinh đồ
- Thuốc giảm đau
- Hộp thuốc chống sốc phản vệ
5.3. Thiết bị y tế
- Băng dính cố định mũi, băng dính cá nhân
- Bơm tiêm: 1ml, 5ml, 10 ml, 20 ml
- Kim tiêm dùng 1 lần
- Lưỡi dao mổ vô trùng các cỡ
- Chỉ tiêu, chỉ không tiêu đơn sợi các cỡ
- Các loại gạc: gạc phẫu thuật, gạc dẫn lưu
- Găng tay khám, găng tay phẫu thuật
- Khẩu trang phẫu thuật, mũ phẫu thuật
- Các chất độn mũi nhân tạo (nếu dự kiến đặt lại)
- Nẹp mũi
- Vật liệu cầm máu mũi (merocel…)
- Tấm trải nilon
- Bộ dụng cụ phẫu thuật tạo hình mũi
- Bộ dụng cụ lấy sụn vành tai, bộ dụng cụ xử lý sụn
- Ống nghiệm lấy bệnh phẩm cấy vi khuẩn
- Dao điện lưỡng cực
- Monitor theo dõi người bệnh, nguồn oxy, bộ dụng cụ cấp cứu
5.4. Người bệnh
- Khám lâm sàng toàn thân: cân nặng, chiều cao, tuổi, tiền sử bệnh tật, tiền sử dị ứng, thuốc đang dùng.
- Khai thác tiền sử phẫu thuật mũi: số lần mổ, thời điểm, loại chất độn, sụn đã dùng, tiêm chất làm đầy, biến chứng đã gặp.
- Khám tại chỗ: đánh giá trục sống mũi, vị trí chất độn, độ dày và màu sắc da sống mũi, đầu mũi, độ di động, co kéo của bao xơ, độ vững trụ mũi, vách mũi, chức năng thở mũi.
- Khám vị trí lấy sụn vành tai nếu dự kiến dùng sụn tự thân.
- Làm đủ bộ xét nghiệm thường quy theo chỉ định của bác sĩ; siêu âm vùng mũi nếu cần.
- Chụp ảnh trước phẫu thuật.
- Giải thích người bệnh và người nhà trước phẫu thuật về phương pháp vô cảm, kỹ thuật mổ, khả năng phải tháo bỏ chất độn và tạo hình lại thì sau, nguy cơ biến chứng có thể xảy ra trong và sau phẫu thuật, kế hoạch chăm sóc, điều trị sau mổ.
5.5. Hồ sơ bệnh án
- Bệnh án ngoại khoa
- Người bệnh và/hoặc người nhà ký hồ sơ bệnh án, phiếu đồng ý phẫu thuật
5.6. Thời gian thực hiện kỹ thuật: 120 – 240 phút (2 – 4 giờ).
5.7. Địa điểm thực hiện kỹ thuật: Phòng phẫu thuật của phòng khám.
5.8. Kiểm tra hồ sơ và người bệnh
- a. Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng vị trí cần thực hiện kỹ thuật...
- b. Thực hiện bảng kiểm an toàn phẫu thuật, thủ thuật
- c. Đặt tư thế người bệnh nằm ngửa
6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KĨ THUẬT
Vô cảm: gây tê tại chỗ (phòng khám không gây mê).
6.1. Bước 1: Thiết kế: đánh dấu đường giữa, vị trí chất độn hiện tại, vùng biến dạng và hình dáng mũi dự kiến.
6.2. Bước 2: Sát khuẩn, trải săng. Gây tê tại chỗ vùng mũi; hút ngược trước khi bơm thuốc.
6.3. Bước 3: Rạch theo đường mổ cũ trong niêm mạc hốc mũi hoặc đường trụ mũi đi sang bờ cánh mũi hai bên.
6.4. Bước 4: Bóc tách bộc lộ chất độn và bao xơ, tránh làm mỏng thêm da sống mũi, đầu mũi.
6.5. Bước 5: Xử lý chất độn và bao xơ theo biến chứng:
- Tháo bỏ chất độn bị lệch, di lệch, lộ hoặc không phù hợp; kiểm tra chất độn lấy ra còn nguyên vẹn.
- Cắt bỏ hoặc rạch giải phóng bao xơ co kéo; giữ lại phần bao xơ có ích cho che phủ.
- Có dịch bất thường: lấy bệnh phẩm cấy vi khuẩn.
- Bơm rửa khoang bằng dung dịch đã chuẩn bị, cầm máu kỹ.
6.6. Bước 6: Tạo hình lại:
- Dựng lại khung đầu mũi, trụ mũi bằng sụn tự thân (lấy sụn vành tai theo quy trình nâng mũi bằng sụn tự thân).
- Đặt lại chất độn mới phù hợp nếu có chỉ định, tạo khoang mới đúng đường giữa, vừa với chất độn.
- Che phủ đầu mũi bằng sụn hoặc mô tự thân nơi da mỏng.
- Trường hợp có nhiễm trùng, thủng da hoặc da quá mỏng: không đặt lại chất độn cùng thì, hẹn tạo hình lại thì sau.
6.7. Bước 7: Khâu đóng niêm mạc bằng chỉ tự tiêu, khâu da trụ mũi bằng chỉ không tiêu. Nẹp cố định mũi bằng băng dính và nẹp. Đặt vật liệu cầm máu hai bên mũi nếu cần.
6.8. Kết thúc quy trình
- Đánh giá tình trạng người bệnh sau thực hiện kỹ thuật.
- Hoàn thiện ghi chép hồ sơ bệnh án (ghi rõ chất độn đã tháo, chất độn mới và số lô nếu có), lưu hồ sơ.
- Bàn giao người bệnh cho bộ phận tiếp theo.
7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN
7.1. Theo dõi
- Toàn trạng: mạch, nhiệt độ, huyết áp, SpO2.
- Theo dõi chảy máu, màu sắc da sống mũi và đầu mũi.
- Theo dõi kết quả cấy vi khuẩn (nếu có) để điều chỉnh kháng sinh.
- Hướng dẫn chăm sóc tại nhà, hẹn tháo nẹp, cắt chỉ, tái khám: tháo nẹp, cắt chỉ sau 7 ngày; tái khám 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng.
7.2. Tai biến trong khi thực hiện kĩ thuật
- Tai biến của gây tê: dị ứng, ngộ độc thuốc tê, sốc phản vệ... Xử trí: ngừng tiêm, chống sốc theo phác đồ, thuốc chống dị ứng; chuyển viện nếu cần.
- Chảy máu qua vết mổ mũi. Xử trí: cầm máu, nhét meche thấm thuốc co mạch, đặt vật liệu cầm máu mũi.
- Rách, thủng da sống mũi hoặc đầu mũi khi bóc tách. Xử trí: khâu phục hồi, không đặt chất độn dưới vùng tổn thương.
7.3. Tai biến sau khi thực hiện kĩ thuật
- Nhiễm trùng: vết mổ sưng tấy, viêm đỏ, chảy dịch đục. Xử trí: thay băng, cấy dịch vết thương, mở vết thương nếu cần, điều trị theo kháng sinh đồ, tháo chất độn nếu cần.
- Thiểu dưỡng, hoại tử da đầu mũi. Xử trí: giảm căng (tháo bớt chất độn nếu cần), chăm sóc tại chỗ, cắt lọc, lập kế hoạch tạo hình tiếp theo; chuyển cơ sở có đủ điều kiện nếu vượt khả năng.
- Lệch sống mũi sớm sau tháo nẹp. Xử trí: nắn chỉnh và đặt lại nẹp.
- Chậm liền vết mổ. Xử trí: thay băng, chăm sóc tại chỗ, kháng sinh toàn thân, nếu cần thì khâu lại.
7.4. Biến chứng muộn
- Tái phát lệch, lộ chất độn. Xử trí: tháo bỏ chất độn, tạo hình lại sống mũi cùng thì hoặc thì sau.
- Bao xơ co kéo, mũi ngắn hếch tái phát. Xử trí: bóc bao xơ, kéo dài mũi bằng sụn tự thân.
- Tiêu sụn, cong vênh sụn ghép. Xử trí: phẫu thuật chỉnh sửa, ghép sụn bổ sung.
- Sẹo lồi, quá phát: xử lý tùy theo tổn thương.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Y tế (2026), Quyết định số 3073/QĐ-BYT ngày 02/10/2026 ban hành tài liệu chuyên môn "Hướng dẫn quy trình kỹ thuật về Tạo hình & Thẩm mỹ - Tập 1".
2. Trần Thiết Sơn (2018), "Bài giảng phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ", Nhà xuất bản Y học.
3. Neligan PC. Plastic Surgery Volume 1, Principles, Elsevier Saunders 2013.
4. FC Wei, SM Mardini (2017), "Flap and reconstructive surgery, 2e", Elsevier Inc.
5. Bộ Y tế (2017), Thông tư số 51/2017/TT-BYT ngày 29/12/2017 hướng dẫn phòng, chẩn đoán và xử trí phản vệ.
6. Bảng liều thuốc tê của phòng khám (lidocain có adrenalin 7 mg/kg, tối đa 500 mg) — cấu hình web app hosobenhan.khanhhang.com.
7. UCLA Health Antimicrobial Stewardship Program (2025), Perioperative antimicrobial prophylaxis recommendations (theo Bratzler DW và cs., ASHP/IDSA/SIS/SHEA 2013).
8. Revision rhinoplasty: chờ khoảng 12 tháng để mô mềm ổn định (Acıbadem, dẫn Mayo Clinic).