Khánh HằngPhòng khám Chuyên khoa Thẩm mỹ Đặt lịch khám

Quy trình kỹ thuật / Quy trình 44

PHẪU THUẬT NÂNG MŨI BẰNG SỤN TỰ THÂN (SỤN VÀNH TAI)

Mã kỹ thuật của phòng khám: 431

Phòng khám xây dựng dựa trên quy trình tương tự của Bộ Y tế (Soạn theo quy trình tương tự của Bộ Y tế: QĐ 3073/QĐ-BYT, Tập 1, quy trình số 326 "Phẫu thuật nâng mũi bằng vật liệu nhân tạo kết hợp sụn tự thân"; QĐ 3073/QĐ-BYT, Tập 1, quy trình số 138 "Phẫu thuật tạo hình cánh mũi bằng ghép phức hợp vành tai"; QĐ 3074/QĐ-BYT, Tập 2, quy trình số 9 "Phẫu thuật tạo hình mũi bằng ghép sụn đồng loại"; QĐ 3074/QĐ-BYT, Tập 2, quy trình số 12 "Phẫu thuật tạo hình trụ mũi bằng ghép phức hợp vành tai"))

Chi phí

  • 431 Phẫu thuật nâng mũi bằng sụn tự thân (sụn vành tai): 20.000.000 đ
    Đã gồm: Gói thuốc phẫu thuật mức 3 900.000 đ · Gói hấp dụng cụ mức 3 500.000 đ · Gói vật tư tiêu hao mức 3 700.000 đ · Gói chỉ mũi 1.500.000 đ · Nẹp mũi và băng dán định hình 200.000 đ

Giá cập nhật ngày 13/11/2026. Thuốc, hấp dụng cụ, vật tư tiêu hao và chỉ khâu đã nằm trong giá kỹ thuật, không thu thêm. Chỉ vật liệu độn (cấy ghép) được tính riêng theo hóa đơn nhập.

1. ĐẠI CƯƠNG

  • Định nghĩa: Là phẫu thuật can thiệp vào cấu trúc khung nâng đỡ của mũi, chỉ sử dụng sụn vành tai tự thân (không dùng chất liệu độn nhân tạo) để dựng khung nâng đỡ đầu mũi và nâng nhẹ sống mũi.
  • Nguyên lý: Lấy sụn xoăn tai qua đường rạch kín đáo ở vành tai, xử lý, tạo hình sụn thành trụ chống, mảnh ghép đầu mũi, mảnh ghép sống mũi (xếp lớp hoặc cắt nhỏ) rồi đặt vào khoang đã bóc tách ở mũi. Sụn vành tai mềm, cong, khả năng nâng sống mũi cao có giới hạn.
  • Mục đích của kỹ thuật:
  • + Dựng khung nâng đỡ đầu mũi mới cao hơn
  • + Gia tăng sức chống đỡ trụ mũi
  • + Nâng nhẹ sống mũi
  • + Tạo hình dáng mũi mới cân đối với khuôn mặt, tránh dùng chất liệu nhân tạo

2. CHỈ ĐỊNH

  • Đầu mũi thấp, ngắn; sống mũi thấp mức độ nhẹ
  • Người bệnh muốn tránh dùng chất liệu nhân tạo hoặc có tiền sử biến chứng với chất liệu nhân tạo
  • Tạo hình lại mũi sau khi đã lấy bỏ chất liệu độn, tình trạng tại chỗ đã ổn định

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

  • Bệnh lý toàn thân phối hợp nặng, tâm thần
  • Viêm, nhiễm trùng vùng mũi hoặc vùng vành tai
  • Bệnh lý, dị dạng hoặc phẫu thuật cũ vành tai làm không còn đủ sụn để lấy
  • Người bệnh dưới 18 tuổi

4. THẬN TRỌNG

  • Người bệnh có viêm nhiễm vùng lân cận
  • Sống mũi cần nâng cao nhiều: sụn vành tai có thể không đủ, cần tư vấn phương pháp khác
  • Da mũi mỏng: dễ lộ bờ mảnh sụn ghép
  • Lấy sụn cần giữ nguyên gờ đối luân và trụ gờ luân để không biến dạng vành tai
  • Cộng dồn liều thuốc tê dùng cho cả vùng tai và vùng mũi

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện

  • Bác sĩ: 1 người
  • Điều dưỡng: 2 người (1 điều dưỡng phụ dụng cụ, 1 điều dưỡng chạy ngoài)

5.2. Thuốc

  • Thuốc tê tại chỗ có thành phần co mạch (lidocain 1% hoặc 2% có adrenalin 1/100.000 – 1/200.000; liều tối đa 7 mg/kg, tổng liều mỗi ca không quá 500 mg (theo bảng liều thuốc tê đã cài trên web app))
  • Dung dịch sát khuẩn
  • Dung dịch natri clorid 0,9% để bảo quản sụn và bơm rửa
  • Kháng sinh dự phòng: cefazolin 2 g tiêm tĩnh mạch (người > 120 kg: 3 g), một liều trong vòng 60 phút trước rạch da; dị ứng beta-lactam: clindamycin 900 mg tĩnh mạch; sụn sau khi lấy giữ trong gạc thấm dung dịch natri clorid 0,9% vô khuẩn đến khi ghép
  • Thuốc giảm đau
  • Hộp thuốc chống sốc phản vệ

5.3. Thiết bị y tế

  • Băng dính cố định mũi, băng dính cá nhân
  • Bơm tiêm: 1ml, 5ml, 10 ml, 20 ml
  • Kim tiêm dùng 1 lần
  • Lưỡi dao mổ vô trùng các cỡ
  • Chỉ tiêu 5-0 (niêm mạc, khâu cố định sụn), chỉ PDS 5-0 hoặc nylon 5-0 khâu ghép sụn, chỉ không tiêu 6-0 khâu da trụ mũi, 5-0 khâu da vành tai
  • Các loại gạc: gạc phẫu thuật, gạc băng ép vành tai
  • Găng tay khám, găng tay phẫu thuật
  • Khẩu trang phẫu thuật, mũ phẫu thuật
  • Nẹp mũi
  • Vật liệu cầm máu mũi (merocel…)
  • Tấm trải nilon
  • Bộ dụng cụ phẫu thuật tạo hình mũi
  • Bộ dụng cụ lấy sụn vành tai
  • Bộ dụng cụ xử lý sụn (ép sụn, cắt xẻ sụn, thớt)
  • Dao điện lưỡng cực
  • Monitor theo dõi người bệnh, nguồn oxy, bộ dụng cụ cấp cứu

5.4. Người bệnh

  • Khám lâm sàng toàn thân: cân nặng, chiều cao, tuổi, tiền sử bệnh tật, tiền sử dị ứng, thuốc đang dùng, tiền sử phẫu thuật mũi trước đây.
  • Khám tại chỗ: đánh giá đặc điểm mũi, chiều dài sống mũi, độ nhô đầu mũi, góc mũi trán, góc mũi môi, độ vững trụ mũi, độ dày da mũi.
  • Khám vị trí lấy sụn: hình dáng, kích thước hõm xoăn tai hai bên, sẹo mổ cũ, dự kiến bên lấy sụn.
  • Làm đủ bộ xét nghiệm thường quy theo chỉ định của bác sĩ.
  • Chụp ảnh trước phẫu thuật.
  • Giải thích người bệnh và người nhà trước phẫu thuật về phương pháp vô cảm, kỹ thuật mổ, vị trí lấy sụn, giới hạn về độ cao sống mũi có thể đạt được, nguy cơ biến chứng có thể xảy ra trong và sau phẫu thuật, kế hoạch chăm sóc, điều trị sau mổ.

5.5. Hồ sơ bệnh án

  • Bệnh án ngoại khoa
  • Người bệnh và/hoặc người nhà ký hồ sơ bệnh án, phiếu đồng ý phẫu thuật

5.6. Thời gian thực hiện kỹ thuật: 120 – 180 phút (2 – 3 giờ).

5.7. Địa điểm thực hiện kỹ thuật: Phòng phẫu thuật của phòng khám.

5.8. Kiểm tra hồ sơ và người bệnh

  • a. Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng vị trí cần thực hiện kỹ thuật, đúng bên vành tai lấy sụn...
  • b. Thực hiện bảng kiểm an toàn phẫu thuật, thủ thuật
  • c. Đặt tư thế người bệnh nằm ngửa

6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KĨ THUẬT

Vô cảm: gây tê tại chỗ vùng vành tai và vùng mũi (phòng khám không gây mê).

6.1. Bước 1: Thiết kế vùng đặt sụn trên sống mũi, đầu mũi; vẽ vùng sụn xoăn tai cần lấy.

6.2. Bước 2: Lấy sụn vành tai:

  • Sát khuẩn, gây tê tại chỗ mặt trước và mặt sau vành tai.
  • Rạch da mặt sau vành tai (hoặc mặt trước sát bờ hõm xoăn), bóc tách trên màng sụn.
  • Rạch sụn theo đường vẽ, bóc mặt đối diện, lấy mảnh sụn xoăn tai; giữ nguyên gờ đối luân và trụ gờ luân.
  • Cầm máu kỹ, khâu da, băng ép hoặc khâu ép xuyên vùng lấy sụn để phòng tụ máu.
  • Bảo quản sụn trong gạc thấm dung dịch natri clorid 0,9% vô khuẩn.

6.3. Bước 3: Sát khuẩn, gây tê tại chỗ vùng mũi; hút ngược trước khi bơm thuốc. Đường rạch trong niêm mạc hốc mũi hoặc đường rạch trụ mũi đi sang bờ cánh mũi hai bên.

6.4. Bước 4: Bóc tách bộc lộ sụn cánh mũi lớn; tạo khoang đặt sụn ở sống mũi đúng đường giữa, vừa với mảnh ghép. Cầm máu kỹ.

6.5. Bước 5: Xử lý, đẽo gọt sụn tự thân theo nhu cầu tạo hình: trụ chống trụ mũi, mảnh ghép đầu mũi, mảnh ghép sống mũi (xếp lớp, khâu ghép hoặc cắt nhỏ) (thường dùng: trụ chống trụ mũi và mảnh ghép đầu mũi từ sụn xoăn tai; sụn cắt nhỏ hoặc xếp lớp cho sống mũi).

6.6. Bước 6: Đặt và cố định sụn: khâu trụ chống vào trụ trong sụn cánh mũi, khâu định hình sụn cánh mũi, cố định mảnh ghép đầu mũi; đặt mảnh ghép sống mũi vào khoang. Kiểm tra độ cân đối, độ căng da.

6.7. Bước 7: Khâu đóng niêm mạc bằng chỉ tự tiêu, khâu da trụ mũi bằng chỉ không tiêu. Nẹp cố định mũi bằng băng dính và nẹp. Đặt vật liệu cầm máu hai bên mũi nếu cần.

6.8. Kết thúc quy trình

  • Đánh giá tình trạng người bệnh sau thực hiện kỹ thuật.
  • Hoàn thiện ghi chép hồ sơ bệnh án (ghi rõ vùng mũi và vùng lấy sụn), lưu hồ sơ.
  • Bàn giao người bệnh cho bộ phận tiếp theo.

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

7.1. Theo dõi

  • Toàn trạng: mạch, nhiệt độ, huyết áp, SpO2.
  • Theo dõi chảy máu vùng mũi, màu sắc da đầu mũi.
  • Theo dõi vùng lấy sụn: đau, sưng, tụ máu, tình trạng băng ép.
  • Hướng dẫn chăm sóc tại nhà, hẹn tháo băng ép tai, tháo nẹp, cắt chỉ, tái khám: tháo băng ép tai sau 5 – 7 ngày; tháo nẹp, cắt chỉ sau 7 ngày; tái khám 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng.

7.2. Tai biến trong khi thực hiện kĩ thuật

  • Tai biến của gây tê: dị ứng, ngộ độc thuốc tê, sốc phản vệ... Xử trí: ngừng tiêm, chống sốc theo phác đồ, thuốc chống dị ứng; chuyển viện nếu cần.
  • Chảy máu qua vết mổ mũi. Xử trí: cầm máu, nhét meche thấm thuốc co mạch, đặt vật liệu cầm máu mũi.
  • Chảy máu tại vị trí lấy sụn. Xử trí: cầm máu, băng ép sau mổ.

7.3. Tai biến sau khi thực hiện kĩ thuật

  • Nhiễm trùng: vết mổ sưng tấy, viêm đỏ, chảy dịch đục. Xử trí: thay băng, cấy dịch vết thương, mở vết thương nếu cần, điều trị theo kháng sinh đồ, lấy bỏ mảnh sụn hoại tử nếu cần.
  • Tụ máu tại vị trí lấy sụn. Xử trí: chọc hút hoặc mở dẫn lưu, băng ép lại sớm.
  • Viêm, áp xe sụn vành tai: vành tai sưng tấy, viêm đỏ, đau nhiều, chảy dịch đục. Xử trí: thay băng, cấy dịch vết thương, chích rạch dẫn lưu áp xe nếu cần, điều trị theo kháng sinh đồ; chuyển viện nếu không đáp ứng.
  • Lệch sống mũi sớm sau tháo nẹp. Xử trí: nắn chỉnh và đặt lại nẹp.
  • Chậm liền vết mổ. Xử trí: thay băng, chăm sóc tại chỗ, kháng sinh toàn thân, nếu cần thì khâu lại.

7.4. Biến chứng muộn

  • Tiêu sụn, cong vênh, lộ bờ mảnh ghép, lệch mảnh ghép. Xử trí: phẫu thuật chỉnh sửa sau khi tình trạng tại chỗ ổn định.
  • Biến dạng vành tai vùng lấy sụn. Xử trí: chỉnh hình nếu ảnh hưởng thẩm mỹ.
  • Sẹo lồi, quá phát: xử lý tùy theo tổn thương.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Y tế (2026), Quyết định số 3073/QĐ-BYT ngày 02/10/2026 ban hành tài liệu chuyên môn "Hướng dẫn quy trình kỹ thuật về Tạo hình & Thẩm mỹ - Tập 1".

2. Bộ Y tế (2026), Quyết định số 3074/QĐ-BYT ngày 02/10/2026 ban hành tài liệu chuyên môn "Hướng dẫn quy trình kỹ thuật về Tạo hình & Thẩm mỹ - Tập 2".

3. Trần Thiết Sơn (2018), "Bài giảng phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ", Nhà xuất bản Y học.

4. Neligan, Gurtner (2018), "Plastic Surgery: Principles, Fourth edition", Elsevier Inc.

5. Menick FJ. Nasal Reconstruction: Art and Practice. Saunders, 2009.

6. Bộ Y tế (2017), Thông tư số 51/2017/TT-BYT ngày 29/12/2017 hướng dẫn phòng, chẩn đoán và xử trí phản vệ.

7. Bảng liều thuốc tê của phòng khám (lidocain có adrenalin 7 mg/kg, tối đa 500 mg) — cấu hình web app hosobenhan.khanhhang.com.

8. UCLA Health Antimicrobial Stewardship Program (2025), Perioperative antimicrobial prophylaxis recommendations (theo Bratzler DW và cs., ASHP/IDSA/SIS/SHEA 2013).