Quy trình kỹ thuật / Quy trình 43
PHẪU THUẬT CHỈNH SỬA CÁC BIẾN CHỨNG SAU MỔ THẨM MỸ VÙNG MẮT
Mã kỹ thuật của phòng khám: 425
Phòng khám xây dựng dựa trên quy trình tương tự của Bộ Y tế (Soạn theo quy trình tương tự của Bộ Y tế: QĐ 3073/QĐ-BYT, Tập 1, quy trình số 198 "Phẫu thuật thừa da mi trên"; số 201 "Phẫu thuật tạo nếp mí mắt [2 bên]"; số 203 "Phẫu thuật thừa da mi dưới"; số 204 "Phẫu thuật tạo vạt tại chỗ điều trị lộn mi dưới"; số 191 "Phẫu thuật ghép gân tự thân điều trị hở mi")
Chi phí
- 425 Phẫu thuật chỉnh sửa các biến chứng sau mổ thẩm mỹ vùng mắt: 15.000.000 đ
Đã gồm: Gói thuốc phẫu thuật mức 3 900.000 đ · Gói hấp dụng cụ mức 3 500.000 đ · Gói vật tư tiêu hao mức 3 700.000 đ · Gói chỉ mắt 600.000 đ · Mỡ kháng sinh tra mắt 60.000 đ
Giá cập nhật ngày 13/11/2026. Thuốc, hấp dụng cụ, vật tư tiêu hao và chỉ khâu đã nằm trong giá kỹ thuật, không thu thêm. Chỉ vật liệu độn (cấy ghép) được tính riêng theo hóa đơn nhập.
1. ĐẠI CƯƠNG
- Định nghĩa: Phẫu thuật chỉnh sửa các biến chứng sau mổ thẩm mỹ vùng mắt là phẫu thuật can thiệp lại vùng mi mắt, cung mày ở người bệnh đã được phẫu thuật thẩm mỹ trước đó (cắt da thừa mi trên, mi dưới, tạo nếp mí, lấy bọng mỡ mi, treo cung mày…) nhằm khắc phục các biến chứng và kết quả thẩm mỹ không như mong đợi như: mí lệch hai bên, nếp mí quá cao hoặc quá thấp, mất nếp mí, nhiều nếp mí, còn thừa da, lõm mi trên, sẹo xấu, sụp mi hoặc trợn mi, co rút hoặc lật mi dưới.
- Nguyên lý: giải phóng sẹo xơ dính giữa các lớp của mi (da, cơ vòng mi, vách ổ mắt, mỡ, cân cơ nâng mi, sụn mi); đưa các lớp giải phẫu về vị trí; tạo lại liên kết giữa da và sụn mi hoặc cân cơ nâng mi ở vị trí mới; bù lại mô thiếu (chuyển mỡ, ghép mỡ) và lấy bỏ mô thừa; với mi dưới thì làm căng và cố định lại góc mắt ngoài.
- Mục đích của kỹ thuật:
- + Phục hồi hình dáng mi mắt, nếp mí cân đối hai bên
- + Phục hồi chức năng nhắm, mở mắt, bảo vệ giác mạc
- + Cải thiện sẹo vùng mi mắt, cung mày
2. CHỈ ĐỊNH
- Kết quả thẩm mỹ không như mong đợi sau phẫu thuật mi mắt: mí lệch hai bên, nếp mí quá cao hoặc quá thấp, mất nếp mí, nhiều nếp mí, mí không hoàn toàn, còn thừa da, lõm mi trên.
- Sụp mi hoặc trợn mi mức độ nhẹ, vừa sau phẫu thuật, không cải thiện sau thời gian theo dõi.
- Co rút mi dưới, lật mi dưới mức độ nhẹ, vừa sau phẫu thuật thừa da mi dưới hoặc lấy bọng mỡ mi dưới.
- Sẹo xấu, sẹo co kéo, sẹo lõm vùng mi mắt, cung mày.
- Cung mày hai bên không cân xứng sau treo cung mày.
- Thời điểm phẫu thuật: sau khi hết phù nề và sẹo ổn định, tối thiểu 6 tháng sau lần phẫu thuật trước; trừ trường hợp bác sĩ chỉ định xử trí sớm (hở mi gây tổn thương giác mạc, chỉ cố định sai vị trí…).
3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Bệnh lý toàn thân phối hợp nặng, tâm thần.
- Viêm nhiễm vùng mắt.
- Viêm nhiễm vùng mi mắt.
- Sẹo, phù nề chưa ổn định sau lần phẫu thuật trước (hoãn đến khi ổn định).
- Người bệnh có kỳ vọng không thực tế về kết quả chỉnh sửa.
- Các trường hợp vượt quá phạm vi gây tê tại chỗ của phòng khám, chuyển cơ sở có chuyên khoa mắt hoặc phẫu thuật tạo hình phù hợp:
- + Khuyết mi toàn bộ hoặc phần lớn chiều dày mi cần tái tạo bằng vạt, ghép sụn, ghép niêm mạc
- + Lật mi, co rút mi mức độ nặng
- + Hở mi nặng gây loét giác mạc, tổn thương nhãn cầu, giảm thị lực
- + Tổn thương lệ đạo, tụ máu sau nhãn cầu
4. THẬN TRỌNG
- Người bệnh có các bệnh lý về mắt như khô mắt, tật khúc xạ, khối u vùng mắt…
- Người bệnh đã phẫu thuật mi mắt nhiều lần, thiếu da mi trên do cắt da quá mức trước đó (không cắt thêm da).
- Người bệnh đang dùng thuốc chống đông, thuốc kháng tiểu cầu.
- Viêm nhiễm vùng lân cận…
5. CHUẨN BỊ
5.1. Người thực hiện
- Bác sĩ: 1 người (bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật tạo hình – thẩm mỹ)
- Điều dưỡng: 2 người (1 điều dưỡng phụ dụng cụ, 1 điều dưỡng theo dõi người bệnh)
5.2. Thuốc
- Thuốc tê lidocain
- Thuốc co mạch adrenalin
- Dung dịch sát trùng povidone-iodine
- Dung dịch natri clorid 0,9%
- Mỡ kháng sinh tra mắt
- Kháng sinh
- Giảm đau
- Thuốc và dịch truyền trong hộp chống sốc phản vệ, tủ thuốc cấp cứu
5.3. Thiết bị y tế
- Băng dính y tế, băng dính cá nhân…
- Bơm tiêm: 1ml, 5ml, 10 ml
- Kim tiêm dùng 1 lần
- Lưỡi dao mổ vô trùng các cỡ
- Chỉ tiêu đa sợi, đơn sợi
- Chỉ không tiêu đơn sợi
- Các loại gạc: gạc phẫu thuật, gạc băng vết mổ…
- Găng tay khám, găng tay phẫu thuật
- Khẩu trang phẫu thuật, mũ phẫu thuật
- Tấm trải nilon
- Bộ dụng cụ phẫu thuật tạo hình
- Bộ dụng cụ phẫu thuật mi mắt, tấm che bảo vệ nhãn cầu
- Dao điện đơn cực, lưỡng cực
- Máy theo dõi mạch, huyết áp, SpO2; nguồn oxy
- Các dụng cụ và trang thiết bị khác cho phòng phẫu thuật
5.4. Người bệnh
- Khám toàn thân: cân nặng, chiều cao, tuổi, tiền sử bệnh tật (nội khoa, ngoại khoa, dị ứng), các chỉ số sinh tồn, các bệnh lý về mắt…
- Khai thác tiền sử phẫu thuật mi mắt trước đây: thời gian, phương pháp, số lần phẫu thuật, vật liệu đã sử dụng (nếu có).
- Khám tại chỗ: đánh giá đặc điểm mi mắt, chiều cao nếp mí hai bên, độ mở của mắt, độ vận động của mi trên, khả năng nhắm kín mắt, lượng da mi còn lại, mỡ thừa hoặc lõm mi, vị trí và độ căng mi dưới, tình trạng sẹo.
- Khám mắt: thị lực, tình trạng giác mạc; khám chuyên khoa mắt nếu có chỉ định.
- Xét nghiệm trước phẫu thuật theo chỉ định của bác sĩ: theo NICE NG45, người khỏe mạnh (ASA 1) không cần xét nghiệm thường quy; người có bệnh nền (ASA 2 trở lên): cân nhắc điện tim khi có bệnh tim mạch, thận, đái tháo đường; chức năng thận khi có nguy cơ tổn thương thận cấp; HbA1c ở người đái tháo đường chưa xét nghiệm trong 3 tháng; đông máu khi dùng thuốc chống đông hoặc có tiền sử chảy máu. Bác sĩ chỉ định thêm công thức máu và xét nghiệm khác khi có lý do lâm sàng.
- Chụp ảnh trước phẫu thuật.
- Người bệnh và gia đình được giải thích rõ trước mổ về tình trạng bệnh, khả năng cải thiện và giới hạn của phẫu thuật chỉnh sửa, các bước tiến hành dự kiến, các tai biến, biến chứng, di chứng có thể gặp do bệnh, do thuốc hoặc do cơ địa người bệnh, khả năng phải chỉnh sửa thêm.
- Chuẩn bị trước phẫu thuật: vệ sinh vùng mổ, tẩy trang, không trang điểm vùng mắt.
5.5. Hồ sơ bệnh án
- Bệnh án ngoại trú theo quy định.
- Người bệnh và/hoặc người nhà ký hồ sơ bệnh án, phiếu đồng ý phẫu thuật.
5.6. Thời gian thực hiện kỹ thuật: 90 – 120 phút
5.7. Địa điểm thực hiện kỹ thuật: Phòng phẫu thuật
5.8. Kiểm tra hồ sơ và người bệnh
- a. Kiểm tra người bệnh: đúng người, đúng chẩn đoán, đúng loại phẫu thuật, đúng vị trí, đúng bên phẫu thuật…
- b. Thực hiện bảng kiểm an toàn phẫu thuật, thủ thuật.
- c. Đặt tư thế người bệnh: người bệnh nằm ngửa
6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KĨ THUẬT
Vô cảm: gây tê tại chỗ bằng lidocain có adrenalin; liều tối đa theo bảng liều của phòng khám, ghi tổng liều đã dùng vào phiếu phẫu thuật. Phòng khám không gây mê.
6.1. Bước 1: Thiết kế
- Người bệnh ngồi, mắt nhìn thẳng: đánh dấu vị trí nếp mí mới, phần da thừa sẽ cắt bỏ (nếu có), vùng sẹo cần lấy bỏ; đo, so sánh hai bên.
- Giữ lại đủ chiều cao da mi trên để nhắm kín mắt (khoảng cách từ bờ dưới cung mày đến bờ mi không dưới 20 mm, đường rạch trên cách bờ dưới cung mày ít nhất 10 mm).
6.2. Bước 2: Sát khuẩn, trải toan, gây tê tại chỗ
6.3. Bước 3: Rạch da theo thiết kế, thường theo đường sẹo cũ hoặc đường nếp mí mới; lấy bỏ sẹo xấu nếu cần.
6.4. Bước 4: Xử lý theo từng loại biến chứng
- Nếp mí quá cao, nhiều nếp mí, mất nếp mí, mí lệch: gỡ dính sẹo giữa da – cơ vòng mi với vách ổ mắt và cân cơ nâng mi; tháo bỏ chỉ cố định cũ nếu có; chuyển vạt mỡ hoặc ghép mỡ để chống dính, làm đầy chỗ lõm; tạo lại liên kết giữa da và sụn mi hoặc cân cơ nâng mi ở vị trí mới.
- Còn thừa da, thừa mỡ: cắt bỏ phần da, mỡ thừa theo thiết kế, tránh cắt quá mức.
- Sụp mi sau mổ do tổn thương, tuột cân cơ nâng mi: tìm và khâu cố định lại cân cơ nâng mi vào sụn mi; đề nghị người bệnh mở mắt trong mổ để chỉnh độ cao mí hai bên.
- Trợn mi, hở mi do dính sẹo hoặc cố định quá cao: giải phóng dính, hạ vị trí cố định.
- Co rút, lật mi dưới mức độ nhẹ, vừa: giải phóng sẹo dính; làm căng mi dưới bằng khâu cố định góc mắt ngoài; khâu cò mi tạm thời nếu cần.
- Sẹo xấu vùng mi, cung mày: cắt bỏ sẹo, khâu lại theo lớp.
- Trong quá trình phẫu thuật tránh làm tổn thương sụn mi, cơ nâng mi và nhãn cầu; dùng tấm che bảo vệ nhãn cầu khi cần.
6.5. Bước 5: Cầm máu kỹ; kiểm tra độ cân xứng hai bên ở tư thế mở mắt, kiểm tra khả năng nhắm kín mắt.
6.6. Bước 6: Đóng vết mổ, tra mỡ kháng sinh, đặt gạc vô trùng, băng vết mổ.
6.7. Kết thúc quy trình
- Đánh giá tình trạng người bệnh sau thực hiện kỹ thuật.
- Hoàn thiện ghi chép hồ sơ bệnh án, lưu hồ sơ.
- Bàn giao người bệnh cho điều dưỡng theo dõi sau phẫu thuật.
7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN
7.1. Theo dõi
- Toàn trạng: mạch, huyết áp, nhiệt độ, hô hấp.
- Tại chỗ: tình trạng vết mổ, chảy máu, sưng nề, đau nhức mắt, thị lực, khả năng nhắm mắt.
7.2. Tai biến trong khi thực hiện kĩ thuật
- Tai biến của gây tê: dị ứng, phản ứng thuốc, sốc phản vệ, ngộ độc thuốc tê… Xử trí: ngừng tiêm thuốc, xử trí phản vệ theo Thông tư 51/2017/TT-BYT, thở oxy, theo dõi; chuyển viện nếu cần.
- Chảy máu: qua vết mổ mí. Xử trí: cầm máu, băng ép, đốt điện hoặc khâu lại nếu cần.
- Tổn thương nhãn cầu, giác mạc. Xử trí: tra thuốc, hội chẩn chuyên khoa mắt.
7.3. Tai biến sau khi thực hiện kĩ thuật
- Chảy máu vết mổ, tụ máu mi. Xử trí: băng ép cầm máu hoặc mở kiểm tra, cầm máu.
- Tụ máu sau nhãn cầu: đau nhức mắt tăng, mắt lồi căng, giảm thị lực. Xử trí: cấp cứu, mở vết mổ giải áp, chuyển cấp cứu chuyên khoa mắt ngay.
- Phù nề mi mắt, phù nề kết mạc… Xử trí: chườm lạnh, dùng thuốc giảm phù nề, hội chẩn chuyên khoa nếu cần.
- Khô mắt, viêm giác mạc do hở mi. Xử trí: tra nước mắt nhân tạo, mỡ tra mắt ban đêm, khám chuyên khoa mắt.
- Nhiễm trùng: vết mổ sưng tấy, viêm đỏ, chảy dịch đục. Xử trí: thay băng, cấy dịch vết thương, mở vết thương nếu cần, điều trị theo kháng sinh đồ.
- Sụp mi hoặc trợn mi sau phẫu thuật. Xử trí: điều trị giảm phù nề, theo dõi, phẫu thuật sửa chữa nếu cần.
- Chậm liền vết mổ. Xử trí: thay băng, chăm sóc tại chỗ, kháng sinh toàn thân, nếu cần thì khâu lại thì hai.
7.4. Biến chứng muộn
- Sẹo lồi, quá phát, co kéo. Xử trí: xử lý tùy theo tổn thương.
- Sụp mi, trợn mi, hở mi, lật mi dưới. Xử trí: theo dõi, phẫu thuật sửa chữa nếu cần.
- Các kết quả thẩm mỹ không như mong đợi tồn tại hoặc tái phát: mí lệch hai bên, mất nếp mí, nhiều nếp mí, lõm mi trên… Xử trí: đánh giá lại sau khi sẹo ổn định, phẫu thuật sửa chữa nếu cần.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Y tế (2026). Hướng dẫn quy trình kỹ thuật về Tạo hình và Thẩm mỹ, Tập 1, ban hành kèm theo Quyết định số 3073/QĐ-BYT ngày 02/10/2026.
2. Hollinshead WH. Anatomy for Surgeons: The Head and Neck, 3rd ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 1982.
3. McCord CD, Codner MA. Eyelid & Periorbital Surgery. St Louis: Quality Medical Publishing, 2008.
4. Codner MA, McCord CD, Mejia JD, et al. Upper and lower lid reconstruction. Plast Reconstr Surg 126:231e-245e, 2010.
5. Levine MI, Leone CR Jr. Bipedicled musculocutaneous flap repair of cicatricial ectropion. Ophthal Plast Reconstr Surg 6:119-121, 1990.
6. Della Rocca RC, et al. Eyelid and Periorbital Surgery. 2nd ed. Springer.
7. National Institute for Health and Care Excellence (2016), NG45 Routine preoperative tests for elective surgery.
8. Gibb AM, Patel BC. Blepharoplasty, Upper Eyelid. StatPearls (NCBI Bookshelf).